เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนท่าเคียน ทม.ควนลัง ประชุมกลุ่มย่อยทำแผนรับมือน้ำท่วม ครั้งที่ 1(26/120)"

วันที่ 19 สิงหาคม 2569 เวลา10.00 น. โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ม.ทักษิณ ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.) ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนท่าเคียน ทม.ควนลัง ครั้งที่ 1 ณ ศูนย์บริการสาธารณสุขท่าเคียน โดยมีมูลนิธิชุมชนสงขลา สท. ประธานและกรรมการชุมชน สมาชิกในชุมชน ทีมม.ทักษิณ เข้าร่วม จำนวน 38 คน

ชุมชนท่าเคียน ประชากรจำนวน 2,148 คน 1035 ครัวเรือน ประชากรแฝงอีกจำนวนหนึ่ง เป็นประชากรดั้งเดิม 80% ประกอบอาชีพค้าขาย รับจ้าง ธุรกิจ รับราชการ ทิศตะวันออกติดคลองอู่ตะเภา ทิศเหนือติดชุมชนศาลาลุงทอง ทิศใต้ติดชุมชนประสานมิตร ทิศตะวันตกติดชุมชนปลักหว้า

ที่นี่ประสบเหตุน้ำท่วม ปี 31,43,53,67(เล็กน้อย),68 ปีีนี้หนักที่สุด ระดับน้ำ3-4 เมตร เส้นทางน้ำสำคัญ 1.น้ำจากคลองร.1 ผ่านมาทางชุมชนปลักหว้า ไหลไปยังจุดต่ำสุดคือ ซอยต้นโพธิ์ ก่อนเข้าสู่เทศาพัฒนา สมทบกับน้ำจากคลองอู่ตะเภา ที่มาตามท่อระบายน้ำ และน้ำล้นคลองท่วมเต็มพื้นที่

มีประชาชนจำนวนหนึ่งอยู่บนหลังคา บางส่วนอพยพไปอยู่บ้านญาติ และบ้านใกล้เรือนเคียง ปี 68 น้ำไหลเชี่ยว ไม่สามารถเข้าและออกมาได้ ชุมชนมีความเสียหายในทรัพย์สินจำนวนมาก

สรุปพื้นที่เสี่ยง ซอยริมคลองอู่ตะเภาที่มีบ้านชั้นเดียวมาก เป็นบ้านเช่า และซอยต้นโพธิ์

จากการเก็บข้อมูลของนักศึกษา ม.ทักษิณและชุมชน จำนวน 359 ครัวเรือน 1,058 คน เคยท่วม 356 หลัง ระดับน้ำเฉลี่ย 3.65 เมตร น้ำท่วมเฉลี่ย 7 วัน ไม่มีการเตรียมถุงยังชีพ 209 หลัง พบครัวเรือนที่มีกลุ่มเปราะบาง(กลุ่มคนที่ชุมชนจะต้องดูแลในช่วงเกิดน้ำท่วม) จำนวน167 ครัวเรือน 229 คน ต้องการความช่วยเหลือ 232 คน ในด้านการอพยพ 178 คน ต้องการแรงคนช่วยอพยพ 24 คน ต้องการเคลื่อนย้ายอุปกรณ์การแพทย์ 3 คน ในช่วงเกิดเหตุ ยานพาหนะที่ใช้ในการอพยพ รถยนต์ 123 คน มอเตอร์ไซด์ 118 คน ต้องการอพยพทางเรือ 89 คนในจำนวนครัวเรือนนี้ใช้สมาร์ทโฟน 281 หลัง สะแกน Qrcode ได้ 271 หลัง

ช่องทางรับข้อมูลข่าวสาร เพือนบ้าน 214 คน SMS 143 คน ธงสี 131 คน Facebook 130 คน line 128 คน ประกาศจากเทศบาล 63 คน  ผู้นำชุมชน 36 คน  ทีวี.32 คน
ในจำนวนนี้มีความสนใจเป็นอาสาสมัคร 6 หลัง(เตือนภัย 18 คน กู้ภัย 5 คน ช่วยครัวชุมชน 11 คน ดูแลผู้สูงอายุ 7 คน ฟื้นฟูหลังน้ำลด 12 คน ช่างซ่อมรถ 3 คน ช่างไฟ 2 คน ช่างก่อสร้าง 3 คน) ยินยอมเป็นจุดพักพิง 22 หลัง ต้องการดูแลสุขภาพจิต 172 หลัง สนใจเข้าร่วมโครงการแก้จน 63 หลัง

แนวทางรับมือน้ำท่วมของชุมชน

1.ก่อนเกิดภัย

1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัด ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ จัดตั้งหอเตือนภัย ณ สนามกีฬาชุมชนท่าเคียน ทน.หาดใหญ่ และสื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 การเข้าถึงข้อมูลน้ำฝนและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย ประกอบด้วยการพยากรณ์ล่วงหน้าที่ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยภัยพิบัติ ม.อและศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝังตะวันออก ได้วางเงื่อนไขการเตือนภัยให้กับท้องถิ่น ประกาศเตือนภัย และมูลนิํธิscccrn ดูภาพน้ำผ่าน cctv www.Hatyaicityclimate.org และเสริมด้วยข้อเสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ประเมินสถานการณ์ ประสานงาน ประสานการเตือนภัยกับทน.หาดใหญ่ ใช้ line Openchat "หาดใหญ่โมเดลพลัส" ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มสองคลองควนลัง) มี 5 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ ดูผ่านกล้อง cctv 1)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา คลองหวะ 2)ปตร.คลองร.1 สะพานเมตตา 3)เพิ่มกล้อง ที่คลองหาดเตย/แม่ลัง โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าก่อนเข้าชุมชนปลักหว้า โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode "น้องน้ำ" จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ รร.ญรส. ม.อ. ทม.ควนลัง บ้านพี่เลี้ยง บ้านญาติ หมู่บ้านปาล์มสปริงส์

2.2 จุดจอดรถ รร.ญรส. พื้นที่ข้างเทศบาลควนลังที่มีการปรับที่/ซื้อที่เพิ่ม ถนนศรีภูตัดใหม่ โรงแรม PS ศรีภู

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ทางทม.ควนลังได้จัดซื้อเรือให้แต่ละชุมชน ต้องการอาสาสมัคร และสามารร่วมกับอบจ.สงขลาช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก(ทีมกำลังเก็บข้อมูล มีผู้ป่วยไต หัวใจ พิการ และติดเตียง กลุ่มบ้านชั้นเดียว) ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง การอพยพจึงต้องดูน้ำคลองอู่ตะเภาล่วงหน้าจากบ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา ผ้าห่ม เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย ก่อนไปให้ยกสะพานไฟลง และถ่ายภาพบ้าน

-จุดอพยพ/บ้านพี่เลี้ยง เตรียมข้าวสารอาหารแห้งร่วมกับมูลนิธิท่งเซียเซี่ยงตึ๊ง เชือก ยากันยุง ที่นอน ถุงดำ เสื้อชูชีพ ไฟโซลาเซลล์ เพาเวอร์บอกซ์

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ เมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน เตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำกินน้ำใช้ ยาประจำตัว(สามารถรับยาที่ศูนย์การแพทย์ล่วงหน้า) เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง เครื่องปั่นไฟสำรอง โซลาเซลล์ ถุงดำ ถังรองน้ำ ไฟโซลาเซลล์ บันได ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน ถ่ายภาพบ้านก่อน/หลังเกิดภัย

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัยระดับชุมชน ได้แก่ กระสอบทราย เชือก(20เมตร) เสื้อชูชีพ วิทยุสมัครเล่น

-ศูนย์อพยพควรมีถังน้ำใหญ่เก็บน้ำไว้ใช้

โดยทำงานร่วมกับศูนย์อาสาสมัคร ม.อ./ม.ทักษิณ/ทม.ควนลัง ในการจัดระบบบ้านพี่เลี้ยง วางมาตรฐานจุดอพยพ และระบบลงทะเบียน การอพยพ การดูแลกลุ่มเปราะบางของ Hatyai ROD ที่จะมี One Data สนับสนุนการทำงานให้กับศูนย์ EOC จังหวัด

นัดครั้งต่อไป 24 สิงหาคม เวลา 10.00 น. ดูข้อมูลกลุ่มเปราะบางที่นักศึกษาสำรวจมา ปักหมุดในแผนที่ ดูข้อมูลบ้านพี่เลี้ยง ศูนย์อพยพ จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร จัดทำแนวปฏิบัติ 3 รู้ 3 พร้อมและ SOP ชุมชน