เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนศาลาลุงทองประชุมกลุ่มย่อยทำแผนรับมือน้ำท่วม ครั้งที่ 1 (27/120)"

วันที่ 19 สิงหาคม 2569 เวลา13.00 น. โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ม.ทักษิณ ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.) ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนศาลาลุงทอง ทน.หาดใหญ่ ครั้งที่ 1 ณ ที่ทำการชุมชน โดยมีมูลนิธิชุมชนสงขลา ประธานและกรรมการชุมชน และหัวหน้าสนง.ปภ.สงขลามาให้กำลังใจ รวมถึงสมาชิกในชุมชน เข้าร่วม จำนวน 39 คน

ชุมชนศาลาลุงทอง มีพื้นที่ 80,911 ตารางเมตร ประชากรจำนวน 1,258 คน 522 ครัวเรือน ประชากรแฝงอีกราว 200 คน เป็นประชากรดั้งเดิม 80% ประกอบอาชีพค้าขาย รับจ้าง ทิศตะวันออกติดคลองอู่ตะเภา ทิศเหนือติดชุมชนท่าเคียน ทิศใต้ติดถนนเพชรเกษม ทิศตะวันตกติดชุมชนตลาดพ่อพรหม มีซอยสำคัญ ได้แก่ ซอยบุญวงศ์/บุญวงศ์ 1 พรหมแก้ว บุญวรรโณ 1 จันทคาร 1,2 สัมพันธ์พัฒนา

ที่นี่ประสบเหตุน้ำท่วม ปี 31,43,53,67(เล็กน้อย),68 ปีีนี้หนักที่สุด ระดับน้ำ 4 เมตร เส้นทางน้ำสำคัญ 1.น้ำจากคลองร.1 ผ่านมาทางชุมชนปลักหว้า ไหลเข้าสู่เทศาพัฒนา มาถึงชุมชน สมทบกับน้ำจากคลองอู่ตะเภา ที่มาตามท่อระบายน้ำ และน้ำล้นคลองท่วมเต็มพื้นที่

ปี 68 มีผู้เสียชีวิต 1 ราย เพราะจมน้ำ อยู่ในซอย 27-29 ถนนเพชรเกษม ประชาชนจำนวนหนึ่งอยู่บนหลังคา บางส่วนอพยพไปอยู่บ้านญาติ และบ้านใกล้เรือนเคียง ปี 68 น้ำไหลเชี่ยว ไม่สามารถเข้าและออกมาได้ ชุมชนมีความเสียหายในทรัพย์สินจำนวนมาก

สรุปพื้นที่เสี่ยง ซอยริมคลองอู่ตะเภาที่มีบ้านชั้นเดียวมาก เป็นบ้านเช่า และซอยต้นโพธิ์

แนวทางรับมือน้ำท่วมของชุมชน

1.ก่อนเกิดภัย

1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัด ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ จัดตั้งหอเตือนภัย ณ สนามกีฬาชุมชนท่าเคียน ทน.หาดใหญ่ และสื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 การเข้าถึงข้อมูลน้ำฝนและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย ประกอบด้วยการพยากรณ์ล่วงหน้าที่ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยภัยพิบัติ ม.อและศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝังตะวันออก ได้วางเงื่อนไขการเตือนภัยให้กับท้องถิ่น ประกาศเตือนภัย และมูลนิํธิscccrn ดูภาพน้ำผ่าน cctv www.Hatyaicityclimate.org และเสริมด้วยข้อเสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ประเมินสถานการณ์ ประสานงาน ประสานการเตือนภัยกับทน.หาดใหญ่ ใช้ line Openchat "หาดใหญ่โมเดลพลัส" ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มอู่ตะเภาฝั่งตะวันตก) มี 7 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ ดูผ่านกล้อง cctv 1)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา คลองหวะ สะพานหาดใหญ่ใน 2)ปตร.คลองร.1 สะพานเมตตา 3)กล้องที่คลองหาดเตย/แม่ลัง โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าก่อนเข้าชุมชน โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode "น้องน้ำ" จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ รร.ญรส. ม.อ. บ้านพี่เลี้ยง(บ้านประธานรับได้ 20 คน ซอยจันทคารรับได้ 30 คน ซอยสัมพันธ์พัฒนา รับได้มากกว่า 20 คน ถนนเพชรเกษม 27 รับได้30 คน) บ้านญาติ
2.2 จุดจอดรถ รร.ญรส. สนามบิน ถนนศรีภูตัดใหม่

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ทางทม.ควนลังได้จัดซื้อเรือให้แต่ละชุมชน ต้องการอาสาสมัคร และสามารร่วมกับอบจ.สงขลาช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก(ทีมกำลังเก็บข้อมูล มีผู้ป่วยไต หัวใจ พิการ และติดเตียง กลุ่มบ้านชั้นเดียว) ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง การอพยพจึงต้องดูน้ำคลองอู่ตะเภาล่วงหน้าจากบ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา ผ้าห่ม เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย ก่อนไปให้ยกสะพานไฟลง และถ่ายภาพบ้าน

-จุดอพยพ/บ้านพี่เลี้ยง เตรียมข้าวสารอาหารแห้งร่วมกับมูลนิธิท่งเซียเซี่ยงตึ๊ง เชือก ยากันยุง ที่นอน ถุงดำ เสื้อชูชีพ ไฟโซลาเซลล์ เพาเวอร์บอกซ์

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ เมื่อถึงเดือนพฤศจิกายน เตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำกินน้ำใช้ ยาประจำตัว(สามารถรับยาที่ศูนย์การแพทย์ล่วงหน้า) เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง เครื่องปั่นไฟสำรอง โซลาเซลล์ ถุงดำ ถังรองน้ำ ไฟโซลาเซลล์ บันได ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน ถ่ายภาพบ้านก่อน/หลังเกิดภัย

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัยระดับชุมชน ได้แก่ กระสอบทราย เชือก(20เมตร) ชะแลง เสื้อชูชีพ วิทยุสมัครเล่น

-ศูนย์อพยพควรมีถังน้ำใหญ่เก็บน้ำไว้ใช้

โดยทำงานร่วมกับศูนย์อาสาสมัคร ม.อ./ม.ทักษิณ/ทน.หาดใหญ่ ในการจัดระบบบ้านพี่เลี้ยง วางมาตรฐานจุดอพยพ และระบบลงทะเบียน การอพยพ การดูแลกลุ่มเปราะบางของ Hatyai ROD ที่จะมี One Data สนับสนุนการทำงานให้กับศูนย์ EOC จังหวัด

นัดครั้งต่อไป 29 สิงหาคม เวลา 13.00 น. ดูข้อมูลกลุ่มเปราะบางที่นักศึกษาสำรวจมา ปักหมุดในแผนที่ ดูข้อมูลบ้านพี่เลี้ยง ศูนย์อพยพ จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร จัดทำแนวปฏิบัติ 3 รู้ 3 พร้อมและ SOP ชุมชน

หมายเหตุ ระหว่างประชุมมีนักศึกษาจาก ม.อ.ปัตตานีมาร่วมเรียนรู้จำนวน 30 คน