เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนหลังที่ว่าการอำเภอทำแผนรับมือน้ำท่วมครั้งที่ 1 (15/120)"

วันที่ 16 สิงหาคม 2569 เวลา 14.00 น.โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.)ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนหลังที่ว่าการอำเภอ ครั้งที่ 1 ณ ที่ทำการชุมชน โดยมีกรรมการ สมาชิกในชุมชน และมีทีมงานปภ.จังหวัดสงขลา เข้าร่วม จำนวน 33 คน

ชุมชนนี้มีขนาดพื้นที่ 0.13 ตารางกิโลเมตร ที่ดินส่วนหนึ่งเป็นของราชพัสดุ ทำสัญญาเช่าครั้งละ 20 ปี(จะครบรอบในปี 2572) อาณาเขต ทิศเหนือ ติดต่อกับถนนเพชรเกษม ทิศใต้ติดต่อกับคลองอู่ตะเภา ทิศตะวันออก ติดต่อถนนพลพิชัย ทิศตะวันตกติดต่อกับคลองอู่ตะเภา มีประชากร 1,145 คน ชาย 549 คน หญิง 596 คน มีจำนวนครัวเรือน 252 ครัว ถนนและซอยสำคัญ ได้แก่ ถนนเพชรเกษม ถนนสันติราษฎร์ ถนนเสรี ถนนสาครมงคล

ชุมชนประวัติศาสตร์แห่งนี้อดีตมีหน้าท่าและตลาดริมคลอง ต่อมาเทศบาลมีการทำโครงการระบายน้ำและผนังกั้น ทำให้รอดน้ำท่วมมาได้ แต่ก็ประสบเหตุกรณีท่วมใหญ่ 31,43,53และ68

โดยมีเส้นทางน้ำสำคัญ 1)น้ำจากคลองอู่ตะเภา ผ่านเข้ามาทาง "โหล๊ะ" ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าชุ่มน้ำหลักรร.อนุบาลในฝัน ขนานกับคลองอู่ตะเภา ก่อนขยายตัวไปในชุมชน แต่น้ำก้อนใหญ่จะข้ามมาทางบางหัก ไหลมาตามท่อ/คูระบายน้ำขึ้นท่วมชุมชนอย่างรวดเร็ว ประชาชนบางส่วน(ไม่มาก)ต้องขึ้นไปอยู่บนหลังคาบ้านเอาตัวรอด บางส่วนอพยพ ส่วนใหญ่อาศัยในบ้านตนเอง และไม่มีผู้เสียชีวิต

แนวทางรับมือ

1.ก่อนเกิดภัย

1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัดได้กำหนดจุดตั้งหอเตือนภัย ณ ชุมชนปลักกริม(สนามกีฬาแห่งใหม่-ชุมชนท่าเคียน) ความสูง 25 เมตร ส่งสัญญาณเสียงและการเตือนผ่าน 5 ภาษา รัศมี 3 กม.จะได้ยิน คนเตือนภัยคือ ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ และสื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 สร้างความเข้าใจระบบน้ำฟ้าและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย เสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ใช้ line Openchat หาดใหญ่โมเดลพลัส ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มอู่ตะเภาฝั่งตะวันออก) มี 10 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ 1)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา สะพานที่ว่าการอำเภอ 3)เพิ่มกล้องที่โหล๊ะ ใกล้รร.อนุบาล 6  โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode น้องน้ำ จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ ชุมชนต้องการไป ที่ญรส. ม.อ. ท.2

2.2 จุดจอดรถ ชุมชนต้องการไปจอดแถวถนนศรีภูตัดใหม่/ควนลัง สนามบิน ญรส.

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

ทีมต้องการเสื้อชูชีพ วิทยุสมัครเล่น

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง บทเรียนที่ผ่านมา ทั้งหมดไปอาศัยบนหลังคาหลบภัย น้ำไหลเชี่ยวมาก ไม่สามารถอพยพออกมาได้ ประกอบกับน้ำขึ้นเร็วมาก การอพยพจึงต้องดูน้ำล่วงหน้าจาก บ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา อาหารสัตว์เลี้ยง(มีครอบครัวหนึ่งเลี้ยงแมว 12 ตัว)เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ พร้อมเตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำ ยา เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัย ได้แก่ เชือก เสื้อชูชีพ เพื่อเอาตัวรอด

นัดครั้งต่อไป 30 สิงหาคม เวลา 14.00 น. ณ ที่ทำการชุมชน คืนข้อมูลกลุ่มเปราะบาง ทำแผนอพยพ/ช่วงเวลา/แนวปฎิบัติ สำรวจบ้านพี่เลี้ยง จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร