เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ - Hatyai City Climate

"ชุมชนปลักกริมทำแผนรับมือน้ำท่วมครั้งที่ 1 (17/120)"

วันที่ 16 สิงหาคม 2569 เวลา 16.30 น. โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนชุมชนรับมืออุทกภัย "หาดใหญ่โมเดลพลัส" โดยศูนย์อาสาสมัคร ม.อ มูลนิธิชุมชนสงขลา ด้วยการสนับสนุนจากสนง.วิจัยแห่งชาติ(วช.)ประชุมกลุ่มย่อยกับสมาชิกชุมชนปลักกริม ครั้งที่ 1 ณ วัดปลักกริม โดยมีกรรมการ สมาชิกในชุมชน เข้าร่วม จำนวน 36 คน

ชุมชนปลักกริม ในอดีตมีปลักใหญ่ ในปลักนี้มีปลากริมชุกชุม เป็นส่วนหนึ่งของ ม.7 ต.คอหงส์/คลองหวะ ต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนท่าเคียน ทน.หาดใหญ่ กรรมการเสนอให้แยกตัวเองออกมา จนเป็นชุมชนปลักกริมในปัจจุบัน ที่นี่มีพื้นที่ 0.29 ตารางกิโลเมตร อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับถนนวัดปลักกริม ทิศใต้ติดต่อกับแนวเขตทม.คอหงส์ ทิศตะวันออก ติดต่อกับแนวเขตรถไฟ ทิศตะวันตกติดต่อกับถนนพลพิชัย

มีประชากร 1282 คน ประชากรแฝงอีกราว 500 คน (อยู่บ้านเช่า/หอพัก) จำนวนครัวเรือน 639 ครัวเรือน

ถนนและซอยสำคัญ ได้แก่

-ถนนพลพิชัย(ตั้งแต่ซอยชื่นอุทิศแก้วสมิทธิ์พัฒนาถึงเขตทม.คอหงส์)

-ถนนบุณวรรณโณ ถนนแก้วสมิทธิ์ ซอย 1,2 ถนนวัดปลักกริม

-ซอยผดุงทอง พรหม-อินโณ ซอยลิ่มอุทิศ1,2,3

ที่นี่ประสบเหตุน้ำท่วมใหญ่ ปี 31,43,53 และ 68 ปี 67 น้ำเข้ามาเพียงเล็กน้อย โดยมีเส้นทางน้ำสำคัญ 1)น้ำจากคลองหวะ ไหลจากนาหม่อม ผ่านควนจง ปลักธง คลองหวะ มาถึงชุมชนผ่านร้านระเบียงไม้ 2)น้ำจากคลองอู่ตะเภา ผ่านเข้ามาทางชุมชนดีแลนด์-ไทยเจริญแถวที่ทำการประปา ทางชุมชนท่าเคียนตรงรร.ช่างกลภาคใต้ สนามกีฬา ซึ่งเป็นพื้นที่ต่ำของชุมชน โดยมี ซอยรอบๆถนนแก้วสมิทธิ์ถึงถนนบุญวรรโณและถนนชื่นสุมาอนุสรณ์เป็นพื้นที่มีบ้านชั้นเดียวจำนวนมาก ประชาชนละแวกนี้ต้องขึ้นไปอยู่บนหลังคาบ้านเอาตัวรอด และไม่มีผู้เสียชีวิต

แนวทางรับมือ

1.ก่อนเกิดภัย

1.1 ระบบของปภ./สท.นช. และจังหวัดได้กำหนดจุดตั้งหอเตือนภัย ณ ชุมชนปลักกริม(สนามกีฬาแห่งใหม่-ชุมชนท่าเคียน) ความสูง 25 เมตร ส่งสัญญาณเสียงและการเตือนผ่าน 5 ภาษา รัศมี 3 กม.จะได้ยิน คนเตือนภัยคือ ศูนย์เตือนภัยแห่งชาติ และสื่อสารเตือนผ่าน Cell Broadcast 5 สี

1.2 สร้างความเข้าใจระบบน้ำฟ้าและน้ำท่าเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้าให้กับคณะทำงานชุมชน โดยเฉพาะการอยู่ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาที่มีสายน้ำสาขาและสายน้ำหลักคือคลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวังสำคัญที่ใช้สำหรับการเตือนภัยล่วงหน้าของน้ำท่า(8-10 ชม.ก่อนน้ำเข้าท่วมหาดใหญ่) และความเข้าใจต่อระบบของฤดูฝน ช่วงลมมรสุมที่มีอิทธิพลต่อหาดใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม และความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

1.3 ระบบที่เตรียมร่วมกับทีมวิจัย ประกอบด้วยการพยากรณ์ล่วงหน้าที่ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยภัยพิบัติ ม.อและศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝังตะวันออก ได้วางเงื่อนไขการเตือนภัยให้กับท้องถิ่น ประกาศเตือนภัย และมูลนิํธิscccrn ดูภาพน้ำผ่าน cctv www.Hatyaicityclimate.org และเสริมด้วยเสนอให้ชุมชนจัดตั้งกลุ่มไลน์ ดึงสมาชิกในแต่ละครัวเรือนเข้ากลุ่ม จัดตั้งคณะทำงานชุมชน 15-20 คนและอาสาสมัครเตือนภัย/กู้ภัยในชุมชนอีกจำนวนหนึ่ง ดูความครอบคลุมพื้นที่/ซอย ใช้ line Openchat หาดใหญ่โมเดลพลัส ในการสื่อสารพร้อมจัดกลุ่มย่อยระดับกลุ่มชุมชน (ชื่อกลุ่มอู่ตะเภาฝั่งตะวันออก) มี 10 ชุมชน หลังทำแผนจะสื่อสารเป็นใบปลิวแจกทุกครัวเรือนเพื่อให้เข้าถึงข้อมูล

1.4 จุดเฝ้าระวังสำคัญ 1)คลองหวะ ดูน้ำที่พรุพลีควาย บ้านควนจง บ้านปลักธง คลองหวะ 2)คลองอู่ตะเภา จุดเฝ้าระวัง คือ สะพานม่วงก็อง ต.พังลา บางศาลา สะพานที่ว่าการอำเภอ

3)เพิ่มกล้องที่หน้าประปา ร้านระเบียงไม้ รร.ช่างกลภาคใต้ สนามกีฬา โดยดูภาพผ่าน cctv 24 ชม.เพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า โดยชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดด้วยการสะแกนผ่าน Qrcode น้องน้ำ จะเห็นข้อมูลของน้ำฟ้าและน้ำท่าที่เป็นปัจจุบัน พร้อมคำอธิบายเส้นทางน้ำสำคัญ และเงื่อนไขการอพยพ การเตือนภัย

2.ขณะเกิดภัย

2.1 จุดอพยพ ชุมชนต้องการไป ที่ญรส. ม.อ. วัดโคกนาว วัดปลักกริม รร.ช่างกลภาคใต้ ท.2 ศูนย์สาธารณสุข และสโมสร

2.2 จุดจอดรถ ชุมชนต้องการไปจอดแถวถนนศรีภูตัดใหม่/ควนลัง สนามบิน ญรส.

2.3 เตรียมทีมกู้ภัยชุมชน ที่พอมีประสบการณ์ขับเรือ ช่วยคนอื่นในช่วงเกิดภัย ร่วมเข้าทีมกู้ภัย HeRo สงขลาที่กองทุนหลักประกันจังหวัดจะให้การอบรมและจัดตั้งร่วมกับมูลนิธิคนช่วยฅน มูลนิธิอาสาสร้างสุข

2.4 แนวปฏิบัติการอพยพ

-ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอพยพเป็นลำดับแรก ตามด้วยกลุ่มบ้านชั้นเดียว/พื้นที่เสี่ยง บทเรียนที่ผ่านมา ทั้งหมดไปอาศัยบนหลังคาหลบภัย น้ำไหลเชี่ยวมาก ไม่สามารถอพยพออกมาได้ ประกอบกับน้ำขึ้นเร็วมาก การอพยพจึงต้องดูน้ำล่วงหน้าจาก บ้านม่วงก็อง (จะได้มีเวลา 8-10 ชม.ในการอพยพ)

ก่อนอพยพต้องเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว อาหาร/น้ำ ยา เอกสารสำคัญใส่ถุงยังชีพ/เป้ไปด้วย

-กรณีบ้านสองชั้น ปี 68 น้ำขึ้นถึงชั้นบนของบ้าน ทุกคนไม่ออกจากบ้าน อนาคตให้แต่ละบ้านทำแผนการอพยพและตัดสินใจว่าจะอพยพหรือไม่ พร้อมเตรียมข้าวสารอาหารแห้ง น้ำ ยา เตาแก๊ส ไฟฉาย เทียน ไฟแช็ก แบตเตอรี่สำรอง ไว้ดูแลตัวเองในช่วง 7 วัน

-เตรียมอุปกรณ์กู้ภัย ได้แก่ เชือก เสื้อชูชีพ เพื่อเอาตัวรอด

นัดครั้งต่อไป 23 สิงหาคม เวลา 9.00 น. ณ วัดปลักกริม คืนข้อมูลกลุ่มเปราะบาง ทำแผนอพยพ/ช่วงเวลา/แนวปฎิบัติ สำรวจบ้านพี่เลี้ยง จัดตั้งคณะทำงาน/อาสาสมัคร